De elektriciteitscentrale 1.jpg

De elektriciteits-

centrale

+/- 20 minuten

Doel

De leerlingen zijn in staat om de historische gebeurtenissen rondom de dood van Theo van Loon en de bombardementen en bevrijding van Hengelo op een chronologische wijze te ordenen en hierbij een verhaal te kunnen vertellen.

Achtergrondinformatie

Dit is tevens de voorbereiding/samenvatting op de bijbehorende video te vinden onder 'lesmateriaal'.

Uiteindelijk kwam de bevrijding rond maart 1945 toch naderbij. Ook in Hengelo maakte men zich op voor de komst van de geallieerden. De Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten probeerden door middel van sabotageacties de geallieerden zoveel mogelijk bij te staan. Op terugtocht naar het oosten werden in Hengelo door Duitse troepen de Oelerbrug, de Boekelosebrug en de brug bij de sluis opgeblazen. Ook de oude boerderij ‘De Waarbeek’ werd compleet verwoest. Tevens bestond de kans dat de elektriciteitscentrale tot ontploffing zou worden gebracht. Om dit te voorkomen kregen de Binnelandse Strijdkrachten op 1 april 1945 (eerste paasdag) om 4 uur in de middag de opdracht om het Twentsch Centraal-station voor Stroomlevering te bezetten. Een groep van ongeveer 25 man probeerde de centrale te verdedigen en wist zo te voorkomen dat de Duitse troepen hun plan konden uitvoeren. Tijdens de actie wist een Duitse soldaat te ontkomen. Hij waarschuwde een groep SS’ers. Na de komst van een aantal Duitse militairen sloegen de verzetsmensen op de vlucht. Zij verlieten de centrale via de spoorwegovergang aan de Grobbenweg. Tijdens de vluchtpoging werden de BS’ers Theo van Loon en Frank Santman doodgeschoten. Verzetsman Adolf Nijhoff werd in de centrale gearresteerd en door de militairen ter plekke geëxecuteerd. De vierde man van het groepje raakte zwaargewond. Toen hij bij een boerderij aanklopte, heeft de boer hem in de schuur verstopt. Na de bevrijding zijn in de wijk Groot Driene drie straten naar de omgekomen verzetsmannen vernoemd.

Inleiding

De les begint met een video van de familie van Theo waarin zij vertellen over de laatste momenten van Theo’s leven. Ze vertellen over zijn dood en wat hij heeft gedaan voor het verzet bij de elektriciteitscentrale begon. Enkele dagen eerder had hij zich ingezet om de munitietrein te ontkoppelen, en op deze dag werd hij door het verzet ingezet bij de bezetting van de Twentsche Centraal-station voor de Stroomlevering, de elektriciteitscentrale. Hij moest hierbij voorkomen dat deze ingenomen zou worden door de Duitsers. De leerlingen vernemen in deze les het lot van Theo van Loon.

Verwerking en nabespreking

De leerlingen gaan aan de hand van foto’s de chronologische tijdlijn van het verhaal rondom Theo van Loon en Hengelo neerleggen. Ze moeten hierbij letten op de gebeurtenissen en kunnen hierbij ook een verhaal vertellen.

Ze ontvangen de foto’s en het verhaal zoals deze beschreven staat op 4en5mei.nl. Deze is bijgeleverd in de bijlages op de site.

U bespreekt de tijdlijn met de kinderen na door ze bijvoorbeeld elk één afbeelding te laten vertellen. U werkt hierbij in groepjes van 2 a 4 (afhankelijk van de groep).

Verdieping

Voor verdieping kan je het extra aanvullend materiaal gebruiken onder het kopje 'extra'. In mei 2018 opent de expositie over het leven van Theo van Loon en zijn daden voor het verzet in Twente. Een bezoek wordt zeer aangeraden om de lessenserie in zijn geheel af te ronden!